ĐTC Biển Đức XVI: Tơng Du Thánh Địa 

Diễn Từ với Các Tổ Chức Đối Thoại Liên Tôn trong Hội Trường Trung Tâm Đức Bà

ở Giêrusalem Thứ Hai 11/5/2009

Chư Huynh Giám Mục thân mến,

Quí Tôn Vị Lãnh Đạo Tôn Giáo

Các Bạn thân mến

Tôi cảm thấy hết sức hân hoan được gặp gỡ quí vị vào buối tối hôm nay. Tôi xin cám ơn Đức Thượng Phụ Fouad Twal về những lời lẽ nghênh đón tôi thay cho hết mọi người hiện diện nơi đây. Để đáp lễ, tôi xin gửi đến quí vị lòng cảm mến nồng hậu và lời chào thân ái đến tất cả quí vị cùng những phần tử thuộc các nhóm và tổ chức được quí vị đại diện.

“Thiên Chúa đã nói cùng Abram rằng ‘Hãy rời bỏ xứ sở của ngươi, thân bằng quyến thuộc của ngươi và nhà cửa cha mẹ ngươi để đi đến một mảnh đất Ta sẽ chỉ cho ngươi’… thế là Abram ra đi… mang theo vợ của mình là Sara” (Gen 12:1-5). Tiếng gọi đột ngột của Thiên Chúa, một tiếng gọi bắt đầu mở màn cho lịch sử của những truyền thống tin tưởng của chúng ta, đã được lắng nghe ở giữa cuộc sống bình thường hằng ngày. Và lịch sử sau đó đã được hình thành, không phải một cách tách biệt mà nhờ cuộc hội ngộ với các nền văn hóa của người Ai Cập, Hittite, Sumerian, Babylon, Persian và Hy Lạp.

Đức tin là những gì được sống trong một nền văn hóa nào đó. Lịch sử về tôn giáo chứng tỏ rằng một cộng đồng tín hữu tiến triển tùy theo cấp độ của lòng trung tín đối với Thiên Chúa, rút tỉa từ và hình thành nên nền văn hóa nó gặp gỡ. Đường lối này cũng được thấy nơi từng tín hữu thuộc các đại truyền thống tôn giáo độc thần, ở chỗ, lắng nghe thấy tiếng của Thiên Chúa, như Abraham, chúng ta đáp lại tiếng gọi của Ngài và bắt đầu tìm kiếm những gì xẩy ra đúng như các lời hứa hẹn của Ngài, nỗ lực tuân theo ý muốn của Ngài, hình thành đường đi nước bước cho nền văn hóa của chúng ta.

Ngày nay, gần 4000 năm từ thời Abraham, cuộc gặp gỡ của các tôn giáo với văn hóa xẩy ra không phải chỉ ở trên bình diện địa dư. Một số khía cạnh của việc toàn cầu hóa, và đặc biệt là thế giới của điện toán toàn cầu, đang tạo nên một thứ văn hóa thực sự là bao rộng, mà giá trị của nó khác nhau qua vô số những biểu lộ của nó. Chắc chắn là thành quả dồi dào đã đạt được trong việc tạo nên một cảm quan gần gũi và hiệp nhất trong gia đình nhân loại khắp thế giới rộng lớn. Tuy nhiên, đồng thời cái bố trí bất tận của các ngõ lối này, qua đó, con người ta tiện lợi có được những nguồn tín liệu khác nhau, có thể dễ trở thành một dụng cụ gia tăng tình trạng phân mảnh, ở chỗ, cái hiệp nhất của kiến thức bị tan vỡ và những khả năng phức tạp về vấn đề phê bình, nhận định và phân biệt học biết từ các truyền thống hàn lâm và đạo lý, có những lúc bị qua mặt hay bỏ bê.

Dĩ nhiên bấy giờ vấn đề được đặt ra là tôn giáo đóng góp như thế nào cho những nền văn hóa của thế giới trước bối cảnh của một chiều hướng toàn cầu hóa nhanh chóng này. Vì có nhiều người mau mắn cho thấy những khác biệt sẵn có hiển nhiên giữa các tôn giáo, là tín hữu hay những người đạo hạnh chúng ta gặp phải cuộc thách đố trong việc rõ ràng loan truyền những gì chúng ta cùng nhau có được. 

Bước đầu tiên theo đức tin của Abraham, và những bước của chúng ta đến hay từ hội đường, nhà thờ, đền đài hay đền thờ, đều tiến bước trên con đường lịch sử duy nhất của loài người chúng ta, một lịch sử tỏ hiện trong cuộc hành trình này, chúng ta có thể nói, dẫn tới thánh Giêrusalem vĩnh cửu (cf. Rev 21:23). Tương tự như thế, hết mọi văn hóa, với khả năng nội tại của mình trong việc cống hiến và lãnh nhận, đều biểu hiện bản tính duy nhất của con người. Tuy nhiên, cá nhân không bao giờ hoàn toàn bày tỏ trọn vẹn qua nền văn hóa của mình, nhưng vượt qua nó bằng một cuộc tìm kiếm liên lỉ một cái gì đó còn hơn thế nữa. Các bạn thên mến, từ quan điểm này, chúng ta thấy được tiềm năng của một mối hiệp nhất không lệ thuộc vào tính chất đồng nhất. Cho dù những thứ khác biệt chúng ta khám phá thấy nơi việc đối thoại liên tôn có nhũng lúc trở thành các chướng ngại vật, chúng vẫn không được là che khuất cái cảm quan chung của sự kinh sợ và kính trọng đối với vũ trụ, đối với tuyệt đối thể và đối với chân lý, những gì thôi thúc con người đạo hạnh trước hết nói chuyện với nhau. Thật vậy, niềm xác tín chung đó là những thực tại siêu việt này đều bắt nguồn nơi – và mang dấu vết của – Đấng Toàn Năng được thành phần tín hữu chấp nhận với nhau, với các tổ chức của chúng ta, xã hội của chúng ta, thế giới của chúng ta. Nhờ đó, chúng ta chẳng những làm phong phú nền văn hóa mà còn hình thành nên nó nữa, ở chỗ, cuộc sống tín trung tôn giáo làm âm vang sự hiện diện bừng lên của Thiên Chúa và nhờ đó hình thành một nền văn hóa không bị ấn định bởi những lằn ranh giới của thời không mà là được hình thành chính yếu bởi những nguyên tắc và hoạt động xuất phạt từ niềm tin.

Niềm tin của đạo giáo là những gì bao hàm chân lý. Ai tin tưởng là người đang tìm kiếm chân lý và sống theo chân lý. Mặc dù vị trung gian nhờ đó chúng ta biết khám phá và truyền đạt sự thật khác nhau tùy theo tôn giáo, chúng ta không được lui bước trước nỗ lực làm chứng cho quyền lực của chân lý. Cùng nhau chúng ta có thể tuyên bố Thiên Chúa là Đấng hiện hữu và có thể nhận biết, trái đất này được Ngài tạo dựng nên, chúng ta là thành phần thụ tạo của Ngài, và Ngài đã kêu gọi hết mọi con người nam nữ đến với lối sống biết tỏ ra tôn trọng dự án của Ngài đối với thế giới. Các bạn mến, nếu chúng ta tin tưởng chúng ta có một qui chuẩn phán đoán và nhận định những gì là thần linh theo nguồn gốc và những gì được ấn định cho toàn thể nhân loại, để rồi chúng ta không thể nào cảm thấy mệt mỏi trong việc bày tỏ kiến thức này trong đời sống dân sự. Cần phải cống hiến sự thật cho tất cả mọi người; nó giúp cho tất cả mọi phần tử trong xã hội. Nó chiếu giãi ánh sáng cho nền tảng của luân lý và đạo lý, và làm cho lý trí thêm sức mạnh để vươn ra ngoài cả tầm tay với của lý trí để bày tỏ những niềm khát vọng chung sâu xa nhất của chúng ta. Chẳng những không đe dọa tới việc khoan nhượng đối với những khác biệt hay tính cách đa văn hóa, sự thật làm cho việc đồng thuận trở thành khả dĩ và giúp cho cuộc tranh luận chung trở thành hợp lý, thành thực và khả tín, cũng như mở đường tiến tới hòa bình. Việc nuôi dưỡng ý muốn tuân phục sự thật thực sự nới rộng quan niệm của trí khôn chúng ta và lãnh vực áp dụng của nó, và khả dĩ hóa cuộc đối thoại chân thực về văn hóa và tôn giáo rất ư là khẩn trương ngày nay.

Tuy nhiên, một một người trong chúng ta nơi đây đều biết rằng ngày nay tiếng nói của Thiên Chúa không được lắng nghe cho lắm, và chính lý trí đã thường trở nên điếc lác trước thần linh. Tuy nhiên, cái ‘trống rỗng’ này không phải là cái trống rỗng của sự thinh lặng. Thật vậy, nó là những gì ầm ĩ theo đòi hỏi của cái tôi, là những hứa hẹn hoang đường và là những niềm hy vọng sai quay rất thường chiếm cứ chính địa điểm là nơi Thiên Chúa tìm kiếm chúng ta. Bởi vậy chúng ta có thể hay chăng giành chỗ – những nơi thoải mái an bình và sâu xa suy nguyện – nơi có thể nghe thấy tiếng nói của Thiên Chúa cách mới mẻ, nơi có thể khám phá thấy sự thật của Ngài trong chiều kích phổ quan của lý trí, nơi hết mọi cá nhân, bất kể chốn cư trú hay nhóm chủng tộc, hoặc mầu sắc chính trị, hay niềm tin tôn giáo, có thể được tôn trọng như là một con người, như là một đồng loại? Trong một thời đại của phương tiện tín liệu mau chóng cùng với các khuynh hướng xã hội đang làm phát sinh một thứ văn hóa độc điệu, thì việc suy tư sâu xa trước bối cảnh của việc Thiên Chúa hiện diện sẽ làm cho lý trí mạnh bạo hơn, kích thích thiên tài sáng tạo, dễ dàng hóa việc sáng suốt cảm nhận về những thực hành văn hóa và tán thành giá trị phổ quát của niềm tin tôn giáo. 

Các bạn thân mến, những tổ chức và nhóm hội được các bạn đại diện đang dấn thân vào việc đối thoại liên tôn và cổ võ những sáng kiến về văn hóa trong một phạm vị rộng lớn ở các cấp độ. … (tới đây ĐTC nói sơ qua một chút về sinh hoạt của Đại Học Bêlem) Một số người muốn chúng ta tin rằng những khác biệt của chúng ta hẳn là một nguyên do gây chia rẽ và bởi thế cần phải được nhân nhượng hết sức. Một số ít thậm chí chủ trương rằng tiếng nói của chúng ta cần phải nín thinh đi. Thế nhưng, chúng ta biết rằng những khác biệt của chúng ta không bao giờ được là nguồn mạch bất khả tránh cho những gì là va chạm hay căng thẳng hoặc giữa chúng ta hay chung xã hội. Trái lại, chúng cung cấp một cơ hội tuyệt vời cho dân chúng thuộc các tôn giáo khác nhau cùng nhau sống bằng một lòng sâu xa tôn trọng, quí mến và cảm nhận lẫn nhau, phấn khích nhau trên con đường tiến đến cùng Thiên Chúa. Được tác động bởi Đấng Toàn Năng và soi sáng bởi chân lý của Ngài, chớ gì các bạn tiếp tục tiến bước một cách can đảm, tôn trọng tất cả những gì khác biệt giữa chúng ta và cổ võ tất cả những gì liên kết chúng ta như là thành phần tạo vật được chúc phúc với niềm ước vọng mang hy vọng đến cho các cộng đồng của chúng ta và thế giuới. Xin Thiên Chúa hướng dẫn chúng ta theo con đường này!

Đaminh Maria Cao tấn Tĩnh, BVL chuyển dịch trực tiếp tù mạng điện toán toàn cầu của Tòa Thánh

http://www.vatican.va/holy_father/benedict_xvi/speeches/2009/may/documents/hf_ben-xvi_spe_20090511_dialogo-interreligioso_en.html

(những chỗ được in đậm lên là do tự ý của người dịch trong việc làm nổi bật những điểm chính yếu quan trọng)