Bài Giảng của Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm

Chúa Nhật 34 A Thường Niên

về Cánh Chung Luận theo Kitô Giáo liên quan đến Cuộc Chung Thẩm nơi đời sống tín hữu

 

Người nghe và ghi lại:

Đaminh Maria Cao Tấn Tĩnh, BVL

từ nguồn sau đây

http://tgpsaigon.net/audio/20111117/13474 

 

 

Thưa anh chị em,

 

Với Chúa Nhật này, chúng ta bước vào thời điểm cuối cùng của Năm Phụng Vụ, và trong những ngày cuối cùng này, như có lần tôi nói, thì Hội Thánh mời chúng ta hướng tầm nhìn đến những thực tại cuối cùng, mà ngôn ngữ chuyên môn gọi là cánh chung luận. Cách đây 2 tuần, tôi có gợi ý với anh chị em một vài suy nghĩ về vấn đề cánh chung này, và hôm nay tôi tiếp tục gợi ý những suy nghĩ khác, và giả như có những cái ngôn từ có vẻ triết lý một tí anh chị em cũng thông cảm.

 

Nghe nói đến cánh chung luận thế tự nhiên chúng ta thấy sao mà nó trừu tượng. Nhưng mà thực sự chả có gì trừu tượng đâu. Trái lại nó rất cụ thể và thiết thân với cuộc sống của con người. Là bởi vì nó gắn liền với những vấn nạn có tính cách căn bản nhất trong thân phận con người. Người ta bước vào cuộc đời này không chỉ tự hỏi mình rằng tôi từ đâu tới, mà người ta còn hỏi thêm tôi sẽ đi đâu. Kết thúc cuộc sống là cái chết nhưng mà đằng sau cái chết nó là cái gì. Ngay cả François Mitterrand tổng thống của Pháp, trong những giây phút cuối đời cũng thổ lộ rằng tôi không sợ chết nhưng cái điều mà tôi băn khoăn là không biết có cái gì ở đằng sau cái chết. Một cái vấn nạn căn bản. Cái câu hỏi xem ra trừu tượng nhưng thực của nó xác định cái mục đích cuộc sống, và khi người ta xác định mục đích cuộc sống thì đồng thời người ta xác định được đường đi cho mình.

 

Giống như anh chị em lát nữa lễ xong, hoặc là về Bình Thạnh, hoặc là về Phú Nhuận hoặïc là đi Gò Vấp. Mình xác định rõ mà khi xác định rõ như thế thì mình cũng chọn một con đường để mà đi. Chứ không đời nào tôi xác định là tôi về nhà tôi ở Bình Thạnh mà tôi lại đi sang Quận 4 thì có mà muôn thuở. Cho nên câu hỏi xem ra trừu tượng mà thực sự rất gần gũi.  Chính vì vậy có một triết gia bảo rằng bất cứ một triết thuyết nào, và dĩ nhiên bất cứ một tôn giáo nào, cũng hàm chứa ở bên trong nó một cánh chung luận, và triết thuyết nào mà có khả năng cung cấp cho con người một cánh chung luận hấp dẫn cũng có nghĩa là cung cấp một niềm hy vọng có sức thuyết phục thì cái triết thuyết đó sẽ cuốn hút con người.

 

Tôi lấy một cái thí dụ. Ta đang sống rất là cụ thể trong một đất nước xã hội chủ nghĩa, dựa trên cái nền tảng triết học của Marx. Thế thì có nhiều người có thể nghĩ rằng là Marxist vốn là một hệ tư tưởng vô thần cho nên là không có cánh chung luận. Không phải thế.  Trái lại, Marxist có một cánh chung luận rất là hấp dẫn, rất là cụ thể. Marxist trình bày cái điểm tới của lịch sử nhân loại là một xã hội cộng sản hoàn hảo, trong đó không còn cảnh người bóc lột người, mà mỗi một người trong anh chị em và tôi chỉ cần làm việc theo khả năng, còn nhu cầu có bao nhiêu là cứ việc xài. Người ta sống với nhau trong tình huynh đệ. Một thiên đàng tại thế. Mà khi mà có điểm tới của lịch sử cả nhân loại như thế, thì mỗi một cá nhân ở trong cái lịch sử đó khám phá ra cái ý nghĩa của những sự hy sinh mà mình chịu đựng. Tôi chết đi thế nhưng sự nghiệp tôi vẫn còn tồn tại mãi trong nhân dân. Tôi hy sinh nhưng mà sự hy sinh đấy không vô nghĩa bởi vì nó xây dựng cho thế hệ tương lai, nó xây dựng cho nhân dân. Một cái cánh chung luận rất là cụ thể và hấp dẫn và chính vì thế nó đã cuốn hút cả triệu con người chấp nhận bao nhiêu là hy sinh để xây dựng tương lai. Cho nên có đấy chứ không phải không đâu.

 

Thế thì thưa anh chị em, đối với Kitô giáo chúng ta, đây nó không phải là một đề tài thần học, nhưng mà tôi dựa vào bài Kinh Thánh của ngày hôm nay thì mình có một cái nhìn như thế nào về cánh chung. “Chúa Giêsu trả lời rằng khi Con Người ngự đến trong vinh quang có các thiên thần hầu cận, Ngài sẽ ngự trên ngai và muôn dân qui tụ trước mặt Ngài”.

 

Cái điểm tới của lịch sử, theo Kitô giáo, nó đồng thời với cuộc quang lâm của Chúa Kitô. Chúa Kitô đã đến lần thứ nhất trong lịch sử này nhưng mà Ngài đến trong cái hình hài và một thân phận có vẻ bi đát, hình hài của một trẻ thơ được sinh ra trong máng cỏ nghèo nàn. Nhưng mà Ngài sẽ trở lại, Ngài sẽ đến lần thứ hai và lần đó là Ngài sẽ đến trong vinh quang. Cái ngôn ngữ của Kinh Thánh diễn tả bằng những hình tượng có thiên thần hầu cận, Ngài ngự ở trên ngai. Và chính vì vậy anh chị em thấy không, cái Chúa Nhật cuối cùng của Năm Phụng Vụ thì Giáo Hội Công Giáo giành để tôn vinh Chúa Giêsu Kitô là vua vũ tru. Ngài là chủ lịch sử, Ngài là Đấng xét xử lịch sử vào cái thời điểm cuối cùng của nó, và dẫn cái lịch sử này vào một Trời Mới Đất Mới.

 

Cái điểm tới của lịch sử đồng hóa với cuộc quang lâm của Chúa Kitô. Và gắn liền với cuộc quang lâm của Chúa Kitô sẽ là cái gì? Kinh Thánh trả lời tiếp: “Muôn dân qui tụ trước mặt Ngài. Ngài sẽ phân tách họ ra làm hai nhóm giống như người mục tử tách chiên ra khỏi dê”. Ở bên Do Thái cái đoàn chiên với dê nó trộn lẫn với nhau. Mỗi một buổi tối người mục tử người ta tách chiên ra khỏi dê, mà tách thì tương đối cũng dễ bởi vì con dê nó đen mà con chiên hình như mầu trắng. Nhưng mà chính cái hình ảnh đen trắng đấy Chúa Giêsu dùng để diễn tả rất là đạt nghĩa. Có nghĩa là gắn với cuộc quang lâm của Chúa Kitô sẽ là một cuộc phán xét, xét xử có tính cách chung cục.

 

Cái sự phán xét này, đối với một triết gia người Đức như là Kant, đó là cái đòi hỏi của công bằng. Con người ta mê một cái khát vọng công bằng, mà bao nhiêu cố gắng ở trong lịch sử nhân loại là để thực hiện cái công bằng, nhưng mà thực tế thì không có. Có những kẻ gian ác mà cuộc sống cứ phây phây thảnh thơi vậy. Đang khi đó bao nhiêu người hiền đức thì bị trù dập, bị đau khổ. Không có công bằng. Phải có một cái cõi nào đó mà Kant bảo rằng công bằng tuyệt đối nó được thiết lập, để mỗi một người được trả lại cho họ tất cả những gì mà họ đã làm trong cuộcsống trần thế này. Cho nên ông ta dựa vào đó để mà chấp nhận có Thiên Chúa.

 

Và tôi tưởng rằng trong cái triết lý của Nhà Phật về Nghiệp và Quả, tất cả những cái gì mà chúng ta làm trong cuộc đời này nó tạo nên một cái Nghiệp, mà chính cái Nghiệp ấy nó phát sinh cái Quả ở trong cái cuộc sống mai sau, theo luân hồi (còn 2 lời nữa ngay sau “luân hồi”, vì nghe cả chục lần vẫn không rõ là 2 chữ gì nên không dám viết ra, nhưng tôi cho rằng không phải là những chữ quan trọng ở đây). Cái triết lý Nhà Phật đấy nó cũng hàm cái đòi hỏi công bằng tuyệt đối phải được thực hiện.

 

Thế cho nên cùng với cuộc quang lâm của Chúa Kitô sẽ là một cuộc phán xét chung cục. Chỉ có mỗi điều, cái độc đáo của Kitô giáo, Thiên Chúa, Chúa Kitô Vua sẽ không xét xử chúng ta dựa vào lẽ công bằng, mà dựa vào một tiêu chuẩn làm cho người ta ngạc nhiên, tiêu chuẩn đó là tình yêu. Một cái tiêu chuẩn khiến người ta ngỡ ngàng là bởi vì những kẻ theo Chúa bao nhiêu năm nay tưởng là ăn chắc Nước Thiên Đàng, hóa ra bị loại ra bên ngoài với một lý do rằng: bất cứ một điều gì mà anh không làm cho một người bé mọn nhất là anh không làm cho chính Tôi. Mà ngược lại, nó lại ngỡ ngàng với những người cả một đời như thể không biết Chúa mà cuối cùng lại khám phá ra mình ở trong vòng tay nhân ái của Thiên Chúa, bởi lẽ: những gì anh làm cho một người hèn mọn nhất là anh làm cho chính tôi. Cái tiêu chuẩn của Chúa Kitô dựa vào mà xét xử là tình yêu.

 

Thế thì thưa anh chị em, khi suy nghĩ như vậy, tôi ý thức hai điều này. Điều thứ nhất là anh chị em và tôi cố gắng để tập đặt mình dưới sự xét xử của Chúa Kitô. Bởi lẽ, cuộc đời của mình sớm muộn, đến một lúc nào đó, nó kết thúc, cái sự kết thúc đó nó nối liền với cuộc sống vĩnh hằng, mà cái cuộc sống vĩnh hằng này nó làm sao là dựa vào sự xét xử của Thiên Chúa, cũng có nghĩa là dựa vào chính cái con người thật của mình, mà trong cuộc đời này mình có thể che giấu bằng nhiều cách nhưng mà trước mặt Chúa Kitô không có cách nào che giấu được. Cho nên, tốt nhất, là tập đặt mình dưới sự xét xử của chính Chúa, như Thánh Phaolô nói: “Tôi không sợ sự xét sử của người đời. Tôi cũng không tự xét xử mình. Cho dẫu lương tâm tôi thanh thản thì điều đó không có nghĩa là tôi được công chính hóa. Đấng xét xử tôi chính là Chúa”. Thánh Phaolô nói như vậy: “Đấng xét xử tôi chính là Chúa”.

 

Trong thực tế, anh chị em cứ thử suy nghĩ lại trong thinh lặng một chút thôi, xem cái điều tôi nói có đúng không? Chúng ta sống trong cuộc đời là luôn luôn chúng ta đặt mình dưới sự xét xử của một ai đó. Luôn luôn, nói ra hay là không nói ra, nhưng mà trong lòng nghĩ: không biết là tôi mặc áo này thì người ta nghĩ làm sao, không biết tôi làm cái chuyện này thì người ta đánh giá tôi làm sao? Nhiều lắm. Luôn luôn là như thế. Chúng ta bị đặt mình dưới sự xét xử của một ai đó. Chỉ có điều đáng tiếc: cái ai đấy không phải là Chúa mà là người đời; cái gì đấy không phải là cái thang giá trị của Tin Mừng mà là thang giá trị của thế gian. Chính vì vậy mà chúng ta bị cái áp lực xét xử của thế gian và muốn chiều lòng nó cho nên mình đã có những chọn lựa và hành động không phù hợp với sự xét xử của Thiên Chúa và thang giá trị của Ngài. Anh chị em cứ nghĩ lại đi. Thành thử ra mình được mời gọi để tập đặt mình dưới sự xét xử của Thiên Chúa.

 

Và cái điểm thứ hai tôi ý thức đó là đặt mình bằng cách nào? Thì dựa vào cái tiêu chuẩn tình yêu của Chúa Kitô mà xét xử. Bởi vì Ngài đã lấy tiêu chuẩn đấy mà xét xử. Và hãy bắt đầu cái cuộc sống thể hiện tiêu chuẩn đó từ gia đình của mình.

 

Thánh lễ hôm nay có một nhóm anh em làm công tác phục vụ hôn nhân gia đình xin tôi dâng lễ theo ý nguyện. Thì tôi ý thức cái điều đấy, là bắt đầu từ trong gia đình của mình. Anh chị em biết là Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, ở trong cái tông thư gửi cho các gia đình, ngài đã vận dụng cái dụ ngôn này trước hết là cho cuộc sống gia đình đấy. Cho nên đại khái thì dựa vào Đức Giáo Hoàng chúng ta có thể nói thế này một ngày nào đó, giống như câu chuyện dụ ngôn hôm nay, khi cuộc đời chúng ta kết thúc, ra trước tòa Chúa, Chúa có thể nói với một người vợ có một ông chồng thất nghiệp mấy năm liền. Chúa có thể nói rằng: ngày xưa Ta thất nghiệp, Chúa không bảo là chồng ngươi thất nghiệp, nhưng mà Chúa sẽ nói là Ta thất nghiệp, vậy mà ngươi vẫn không hề khinh dể, vẫn một niềm kính trọng, lo lắng cho gia đình. Chúa cũng có thể đóng vai một người vợ đau yếu để nói với ông chồng như thế này: ngày xưa ta đau yếu mấy năm liền, nhan sắc tàn tạ, đang khi đó bao nhiêu cô tấn công nhà ngươi mà ngươi vẫn một lòng chung thủy. Đức Giáo Hoàng vận dụng dụ ngôn này cho cuộc sống gia đình chứ không phải là cho những sinh hoạt nào xa lạ. Cho nên tôi tưởng là ta tự xét xử mình bằng cái tiêu chuẩn tình yêu khởi đi từ cuộc sống gia đình.

 

Thưa anh chị em, anh chị em không thấy tôi nói gì về Chúa Kitô Vua trong cái ngày lễ hôm nay. Nhưng tôi nghĩ khác. Nếu từng ngày trong cuộc sống của ta, ta tự đặt mình dưới sự xét xử của Chúa Kitô, dựa vào tiêu chuẩn của tình yêu, thì anh chị em và tôi có thể trở thành công dân trong vương quốc của Vua Kitô thực sự, và cái tước hiệu Vua Kitô sẽ không phải chỉ ở trên môi miệng chúng ta mà là bắt nguồn từ đáy sâu tâm hồn của ta, để thực sự Ngài trở thành Chúa, thành chủ, thành vua của tâm hồn và cuộc đời.

 

Trong cái thời điểm cuối cùng của Năm Phụng Vụ, tôi đã không cử hành nghi thức xám hối đầu thánh lễ để xin anh chị em bây giờ 1 phút thinh lặng, chúng ta nhìn lại 1 năm đã qua của mình và ta thử hỏi nếu Chúa Giêsu ở đây mà xét xử chúng ta thì chúng ta thuộc loại nào, ở cái phạm trù nào? Chúng ta cùng giành một phút thinh lặng để nhìn lại chính mình trong ánh sáng của Chúa.